बाह्रौँ गणतन्त्र दिवसको शुभकामना

हरेक नागरिकले जन्मका नभइ क्षमता र लोकप्रियताका आधारमा देशको नेतृत्व गर्न पाउने लोकतान्त्रिक गणतन्त्र सबैभन्दा उन्नत राज्य व्यवस्था हो। लोकतान्त्रिक गणतन्त्र सुसंस्कृत राजनीति र समतामूलक संवृद्धिको उच्चतम अभिव्यक्ति पनि हो। जसले नेपालमा सुसंस्कृत राजनीति र समतामूलक संवृद्धियुक्त लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको सपना बोकेर संघर्ष गरे, बलिदान गरे, ती सबैप्रति आज गणतन्त्र दिवसका दिन हार्दिक सम्मान र श्रद्धांजली अर्पण गर्न चाहन्छु।

देशमा गणतन्त्र स्थापना भएको १२ वर्ष भयो। तर गणतन्त्रको आगमनपछि पनि आम सर्वसाधारणको जीवनमा तात्विक अन्तर आउन नसकेको तथ्य सर्वविदित नै छ। त्यसबीच, गणतन्त्रकै लागि भनेर अत्यन्त विपन्न पृष्ठभूमीबाट लडेका अधिकांश नेताहरूको सम्पन्नताले आज सीमा नाघेको छ। त्यसले आम सर्वसाधारणमा चरम नैराश्यता सृजना गरेको छ भने धमिलो पानीमा माछा मार्न चाहनेहरूका लागि अनुकूल अवस्था सृजना गरिदिएको छ।

उतारचडाउपूर्ण लोकतान्त्रिक अभ्यास र लामो राजनीतिक अस्थिरतापछि बल्लबल्ल प्राप्त भएको लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई संस्थागत गर्दै र परिष्कृत बनाउँदै लैजानु सबैको दायित्व हो। तर त्यसको प्रमुख जिम्मेवारी दुई-तिहाईको समर्थनप्राप्त शक्तिशाली सरकार र प्रमुख प्रतिपक्षी दलमा निहित छ।

गणतन्त्रलाई बलियो र उन्नत बनाउँदै लजाने एकमात्र उपाय भ्रष्टाचार न्युनिकरण गरेर सुशासनमार्फत देशलाई विकास र संवृद्धिको दिशामा द्रूतरूपले अगाडि बढाउनु हो। भ्रष्टाचार न्युनिकरण, सुशासन, विकास र संवृद्धिबिना राजनीतिक स्थिरता र उपलब्धि संस्थागत गर्न कठिन हुन्छ। यो विषयमा प्रमुख राजनीतिक दलहरू नराम्रोसँग चुकिरहेका छन्। उनीहरू लगायत सबै दल राष्ट्रिय स्वार्थ र जनताका आकांक्षालाई केन्द्रमा राखी जिम्मेवार बनुन्।

गणतन्त्र दिवसमा नेपालभित्र र बाहिर रहेका सबै नेपालीप्रति हार्दिक मंगलमय शुभकामना अर्पण गर्दछु।

रवीन्द्र मिश्र
संयोजक, साझा विवेकशील पार्टी
१५ जेठ २०७६

प्रेस विज्ञप्ती: मिडिया काउन्सिल विधेयकबारे

नेपालको संविधानले सुनिश्चित गरेको पूर्ण प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको प्रत्याभूति विरुद्ध मिडियालाई नियन्त्रण गर्ने अभिप्रायले सरकारले संसदमा दर्ता गराएको मिडिया काउन्सिल विधेयकप्रति साझा विवेकशील पार्टीको गम्भिर आपत्ति छ।

नेपाली प्रेसले प्राप्त गरिसकेको हक र अधिकार कुण्ठीत गराएर सरकारका अकर्मण्यता, वेथिति र भ्रष्टाचारलाई मलजल गर्ने प्रयासविरुद्ध खवरदारी गरिरहेको नेपाली मिडियालाई नियन्त्रण गर्ने सरकारको कुचेष्टा ‘अनुदार लोकतन्त्र’ उन्मुख छ भन्ने हाम्रो ठहर हो।

राष्ट्रियता, जनजीविका, सुशासन, पारदर्शिता र जनउत्तरदायित्वको सवालमा बर्तमान सरकारको डेढ वर्षे कार्यकाल अत्यन्त निराशाजनक, बदनामपूर्ण र अलोकप्रिय भएको परिप्रेक्षमा सरकार आफ्ना असफलताको ढाकछोप गर्न चाहन्छ। भ्रष्टाचार र कुशासन नियन्त्रण गर्न नसक्ने सरकारहरू सधैँ मिडियालाई नियन्त्रण गर्न चाहन्छन्।

सत्तारुढ दलका शिर्ष नेताहरुले नै स्वास्थ्य, शैक्षिक, आर्थिक र भूमी माफियासँग हिमचिम बढाइरहेको प्रमाण नेपाली मिडियाले सार्वजनिक गर्न थालेपछि आत्तिएका नेताहरूले मिडियालाई आफ्नो ‘मुख्य दुश्मन’ ठान्नु स्वभाविक छ।

साझा पार्टी मिडियालाई मर्यादित बनाउन तत्काल निम्न कदम चाल्न आग्रह गर्दछ:

१। संसदमा पेश गरिएको मिडिया काउन्सिल विधेयक अविलम्व फिर्ता गरी सरोकारवालाहरुसँगको परामर्शमा प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता अनुकुल कानुन निर्माण गर्न साझा पार्टी सरकारसँग माग गर्दछ।

२। हामी स्वतन्त्र मिडियाको कट्टर हिमायति भए पनि मिडियाले पनि आफ्नो जिम्मेवारी वहन गर्नु पर्छ भन्नेमा सचेत छौँ। तसर्थ, साझा पार्टी स्वार्थको वझान (कन्फ्लिक्ट अफ इन्ट्रेस्ट) हुन नदिन तथा स्वतन्त्र र जिम्मेवार प्रेसको रक्षा गर्न पत्रकारहरुको दलैपिच्छे भगिनी संगठन वनाइनु हुँदैन भन्ने मान्यता राख्दछ। पत्रकारहरूको हकहितको रक्षाका लागि गैरराजनीतिक एउटा छाता संगठन हुनु पर्छ। दल आवद्ध अन्य सबै पत्रकार संगठन भङ्ग गरिनु पर्दछ भन्ने हाम्रो ठहर छ।

नेपालको लोकतन्त्र, मानव अधिकार र प्रेस स्वतन्त्रताका लागि नेपाली प्रेसले पुर्याएको अतुलनीय योगदानको परिप्रेक्षमा प्रेसको घाँटी निमोठ्ने कुनै पनि कदमका विरुद्ध हामी मिडिया जगतसँग साथ रहने छौँ।

रवीन्द्र मिश्र
संयोजक
साझा विवेकशील पार्टी
मिति : ३० बैशाख २०७६

प्रेस दिवसमा साझा पार्टीको प्रतिवद्धता

विश्व प्रेस स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा साझा पार्टी नेपाली प्रेस समुदायलाई हार्दिक शुभकामना प्रकट गर्दछ। नेपालको लोकतान्त्रिक मानव अधिकार र प्रेस स्वतन्त्रताका लागि नेपाली प्रेसले पुर्याएको अतुलनीय योगदानको स्मरण गर्दै वर्तमानमा प्रेस जगतले भोगिरहेका समस्या, सरकारवाट भएका ज्यादति र प्रेस स्वतन्त्रतालाई अंकुश लगाउने नियतका ऐन नियमदेखि सेल् फसेन्सरशिपसम्मको वातावरणवारे साझा पार्टी सचेत छ। प्रेस स्वतन्त्रता दिवसका अवसरमा साझा पार्टीले प्रेस स्वतन्त्रताबारे आफ्ना धारणाहरू सार्वजनिक गर्नु उपयुक्त संझिएको छ।

१. साझा पार्टी स्वार्थको वझान (कन्फ्लिक्ट अफ इन्ट्रेस्ट) हुन नदिन तथा स्वतन्त्र र जिम्मेवार प्रेसको रक्षार्थ पत्रकारहरुको दलै पिच्छे भगिनी संगठन वनाउनु हुन्न भन्ने मान्यता राख्दछ। पत्रकारहरूको हकहितको रक्षाका लागि गैरराजनीतिक एउटा छाता संगठन हुनु पर्छ। दल आवद्ध अन्य सबै पत्रकार संगठन भङ्ग गरिनु पर्छ।

२. पत्रकार तथा संचारकर्मीहरुलाई दवाव, अभाव र प्रभाववाट मुक्त गरि व्यवसायिक र जिम्मेवार पत्रकारिता अभ्यासको वातावरण निर्माण गर्न श्रमजीवि पत्रकार ऐनको कडाईका साथ कार्यान्वयन गर्न साझा पार्टी जोडदार माग गर्दछ।

३. प्रेस स्वतन्त्रतालाई अंकुश लगाउने ऐन, कानुन खारेज गर्न तथा सरोकारवालाहरुको परामर्शमा प्रेस स्वतन्त्रता अनुकुल कानुन निर्माण गर्न साझा पार्टी सरकारसँग माग गर्दछ । ४. हत्या, हिंशा, भ्रष्टाचार, अनियमितता, वेथिति, नातावाद, कालावजारी, विचौलिया, गुट र लुट विरुद्ध जिम्मेवार खोज पत्रकारितालाई प्रवर्धन गर्न हामी सदा प्रेस जगतसँगै हुने प्रतिवद्धता व्यक्त गर्दछौँ।

५. पत्रकारलाई साइबर क्राइम र आस्थाका आधारमा हतकडी लगाएर पक्राउ गर्ने, अदालतले रिहाइको आदेश दिँदा पनि पुनः पक्रनेजस्ता गतिविधिले प्रेस स्वतनत्रता खण्डीत भएको छ। संशोधित मुलुकी ऐनमा समावेश गरिएका प्रेस विरोधी सँहिताविरुद्ध आन्दोलित प्रेस जगतप्रति हाम्रो ऐक्यवद्धता छ।

६. केही समययता मन्त्रीपरिषदका निर्णयहरु लुकाउने, राष्ट्रपति सहभागि कतिपय कार्यक्रममा मिडियाकर्मीलाई निषेध गर्ने र सरकारी निकाय र संयन्त्रहरुले मिडियाकर्मीलाई आवश्यक सूचना नदिएका घटनाहरूको हामी विरोध गर्छौँ। संविधानले प्रत्याभूत गरेको सूचनाको हकसम्बन्धी प्रावधान संकुचीत गराउने खालका कुनै पनि चलखेल नगर्न हामी सरोकारवालाहरुलाई सचेत गराऊछौँ।

डा. सूर्यराज आचार्य
प्रवक्ता
साझा विवेकशील पार्टी
मिति: २० वैशाख २०७६